एउटा iPhone को चिपले M1 MacBook Air लाई हराएको छ र दिनभरि ब्याट्री दिएको छ। तर Rs. 135,000 तिर्नुअघि तपाईंले जान्नुपर्ने कुरा बाँकी छ।
March 2026 मा Apple ले MacBook Neo निकाल्दा सबैभन्दा चर्चा भएको कुरा spec होइन, price थियो। $599 — कम्पनीको इतिहासमै सबैभन्दा सस्तो ल्यापटप।
त्यो price अहिले छैन। June 25 मा Apple ले विश्वव्यापी memory अभावको कारण देखाउँदै यसलाई $699 पुर्यायो, र नेपालमा यो अहिले Rs. 135,000 मा बिक्दै छ। 256GB स्टोरेज, 8GB memory, र एउटा फोनको चिप।
यति सुनेपछि कुरा सकिनुपर्ने हो। तर सकिँदैन, किनभने स्वतन्त्र परीक्षणका नतिजाहरूले एउटा अनपेक्षित तस्बिर देखाएका छन्।
एउटा फोनको चिपले ल्यापटप धानेको छ
Neo भित्र A18 Pro छ — iPhone 16 Pro कै चिप, एउटा GPU core कम गरेर। 6-core CPU (2 performance र 4 efficiency), 5-core GPU, 16-core Neural Engine, 3nm मा बनेको।
यहाँ एउटा भ्रम फैलिएको छ जुन हटाउनुपर्छ। फोनको चिप भएकाले Neo ले macOS को कुनै काटछाँट गरिएको संस्करण चलाउँछ भन्ने होइन। यसले अरू हरेक MacBook ले चलाउने उही macOS Tahoe चलाउँछ, उही एपहरू, उही तरिकाले।
अनि नतिजा? Geekbench 6 को single-core परीक्षणमा Neo ले 3130 अंक ल्यायो, जहाँ M1 MacBook Air 2346 र M2 Air 2601 मा अड्कियो। ब्राउजर परीक्षण Speedometer 3.1 मा Neo, M2 Air भन्दा 16% र M1 Air भन्दा 40% छिटो निस्क्यो। पाँच वर्षअघिको Mac मात्र होइन, तीन वर्षअघिको Mac पनि यसले पछि पार्यो।
Multi-core मा भने कथा उल्टो छ। त्यही Geekbench मा Neo को 7556 अंक M1 Air को 8123 र M2 Air को 9401 भन्दा तल छ।
तर दैनिक प्रयोगमा कुन बढी काम लाग्छ? एप कति छिटो खुल्छ, scroll कति चिल्लो छ, ट्याब फेर्दा अड्किन्छ कि अड्किँदैन — यी सबै single-core ले तय गर्छ। र यहीँनेर Neo अगाडि छ।
5W — यही एउटा नम्बरले धेरै कुरा बुझाउँछ
भारी CPU र GPU लोडमा पनि A18 Pro ले करिब 5W मात्र खपत गर्दो रहेछ। M1 र M2 चिपलाई चाहिने बिजुलीको दुई-तीन गुणा कम।
यसको असर सिधै ब्याट्रीमा देखिन्छ। Neo मा 36.5Wh को ब्याट्री छ, जुन आजसम्मको कुनै पनि MacBook मा राखिएको सबैभन्दा सानो ब्याट्री हो। तैपनि 200 nits ब्राइटनेसमा सामान्य कामकाजी दिनमा यसले 9 देखि 10 घन्टा screen-on time दियो — M1 र M2 Air ले उही परीक्षणमा दिएको 12 घन्टाभन्दा त्यति धेरै पछि होइन।
पंखा छैन। भित्र चल्ने कुनै पार्ट छैन।
काठमाडौंको धुलोमा वर्षौँ ल्यापटप चलाएकालाई यसको अर्थ के हो भन्ने अलग्गै बुझाउनु पर्दैन। पंखा भएको ल्यापटपले धुलो तान्छ, heat sink मा जम्छ, अनि दुई वर्षमा त्यही मेसिन तातो र सुस्त हुन्छ। Neo मा त्यो बाटो नै छैन।
Build र मर्मतको हिसाब
Rs. 135,000 को आसपासमा नेपालमा पाइने अधिकांश Windows ल्यापटप प्लास्टिकका हुन्छन्। Neo पूरै aluminum हो — एक हातले खोल्दा नि ढल्किँदैन, ढक्कन बंग्याउँदा कतै करकर आउँदैन। यो price मा यो build पाउनु आफैँमा असामान्य कुरा हो।
iFixit ले Neo लाई 14 वर्षयताकै सबैभन्दा सजिलै मर्मत गर्न मिल्ने MacBook भनेको छ। ब्याट्री screw ले कसिएको छ, गुँदेर टाँसिएको छैन। पार्ट्स pairing छैन, मतलब साटेको पार्ट Apple को सर्भरसँग मिलाउनै पर्दैन। पोर्ट र स्पिकर छुट्टाछुट्टै निकाल्न मिल्छ।
नेपालमा Apple Store छैन। वारेन्टी सकिएपछि मेसिन स्थानीय पसलमै जान्छ। त्यो अवस्थामा मर्मतयोग्यता कुनै technical विवरण होइन, सिधै पैसाको कुरा हो।
Apple ले कहाँ-कहाँ काटेको छ
यहाँसम्म पढेर Neo किन्ने मन बनाइसक्नुभयो भने, अब अर्को पाटो हेर्नुहोस्। Apple ले Air बेच्नकै लागि यसमा जानाजान धेरै कुरा काटेको छ।
8GB memory fixed छ। बढाउने कुनै उपाय छैन। macOS को swap व्यवस्थापन राम्रो भएकाले ब्राउजिङ, document, र हल्का Photoshop सम्म यसले सम्हाल्छ, तर परीक्षणमा DaVinci Resolve र Xcode जस्ता कामहरूमा यो M2 Air भन्दा स्पष्ट पछि पर्यो।
दुई USB-C पोर्टमध्ये एउटा USB 2 हो। यसको अर्थ के हो भन्ने एउटा उदाहरणले देखाउँछ: 40GB को folder सार्दा त्यो पोर्टबाट 1154 सेकेन्ड लाग्यो, अर्को USB 3 पोर्टबाट 74 सेकेन्ड। करिब 19 मिनेट बनाम सवा मिनेट।
Keyboard मा backlight छैन। बत्ती निभेको कोठामा वा राति काम गर्नेलाई यो सानो कुरा होइन।
बेस मोडलमा Touch ID छैन — त्यसका लागि 512GB भएको Rs. 154,000 को मोडल किन्नुपर्छ। बाकसमा आउने 20W चार्जरले पूरा चार्ज हुन 4 घन्टा लिन्छ, यद्यपि छुट्टै 65W चार्जर जोड्दा त्यो घटेर करिब ढाई घन्टामा झर्छ।
डिस्प्लेले sRGB त पूरै ओगट्छ, तर P3 को 70% हाराहारी मात्र। True Tone छैन। Figma वा Illustrator मा रङ मिलाएर काम गर्नेका लागि यो सीमा वास्तविक हो।
नेपालमा यसको असली प्रतिस्पर्धी Windows होइन
अब सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा।
पश्चिममा Neo को सबैभन्दा बलियो तर्क विद्यार्थी छुट हो — त्यहाँ यो $599 मा पाइन्छ। नेपालमा Apple को त्यो शैक्षिक छुट कार्यक्रम नै छैन। यहाँ सबैले पूरा Rs. 135,000 तिर्छन्।
र त्यही पैसाको वरिपरि M2 MacBook Air बसेको छ। पसलअनुसार यसको मूल्यमा फरक छ — कतै Rs. 120,000 को हाराहारी, कतै Rs. 135,000 सम्म। तर जुन पसलमा जे भए पनि, त्यो मेसिनमा 16GB memory छ, Touch ID छ, backlit keyboard छ, MagSafe छ, P3 डिस्प्ले छ, र multi-core मा राम्रो प्रदर्शन छ।
Windows तर्फ हेर्ने हो भने, RAM संकटले त्यता पनि उत्तिकै असर पारेको छ। नेपालमा ल्यापटपको मूल्य पछिल्ला महिनामा Rs. 10,000 देखि 20,000 सम्म बढेको छ। Rs. 1 लाखको आसपासमा Lenovo IdeaPad Slim 5 जस्ता विकल्प छन्, र गेमिङ चाहिनेका लागि RTX 4050 भएको Acer Nitro V 15 करिब Rs. 98,000 मा पाइन्छ। Neo ले यी कुनैलाई गेमिङ वा भारी कामको मामिलामा छुँदैन।
त्यसो भए किन्ने कि नकिन्ने?
हाम्रो निचोड यस्तो छ।
तपाईंको काम भनेको ब्राउजर, document, class, video call, YouTube, र बेला-बेला हल्का photo edit हो भने — Neo यो price मा नेपालमा पाइने सबैभन्दा सन्तुलित मेसिनहरूमध्ये एक हो। चुप लाग्छ, तातिँदैन, दिनभरि चल्छ, र वर्षौँपछि पनि प्लास्टिक ल्यापटपजस्तो लुते हुँदैन। तपाईंसँग iPhone छ भने AirDrop, Universal Clipboard र iPhone Mirroring ले काम अझ सजिलो बनाइदिन्छ। Preeti र Kantipur जस्ता पुराना नेपाली फन्ट पनि macOS मा राम्रैसँग चल्छन्, त्यो चिन्ता लिनु पर्दैन।
तर video editing, programming, 3D, वा स्थानीय AI मोडल चलाउने योजना छ भने — 8GB ले तपाईंलाई छिट्टै रोक्छ, र त्यो बढाउने उपाय छैन। अफिसको कुनै Windows-मात्र सफ्टवेयरमा भर पर्नुपर्छ भने पनि यो मेसिन होइन।
र सबैभन्दा इमानदार सल्लाह यही हो: Rs. 121,000 मा हुँदा Neo को तर्क स्पष्ट थियो। Rs. 135,000 मा त्यो तर्क कमजोर भएको छ। किन्न जानुअघि त्यही पसलमा त्यही दिन M2 Air को मूल्य सोध्नुहोस्। फरक 10-15 हजार मात्र रहेछ भने, धेरैका लागि निर्णय Neo तिर हुँदैन।