काठमाडौँ, नेपाल:
नेपालमा दिगो डिजिटल इकोसिस्टम (Digital Ecosystem) निर्माण गर्ने उद्देश्यका साथ लुम्बिनी टेक इनोभेसन सेन्टर (LTIC) र अपकोड नेपाल बीच आधुनिक तथा डिजिटल फोहोर व्यवस्थापन प्रणाली लागू गर्न औपचारिक रूपमा समझदारी पत्र (MoU) मा हस्ताक्षर भएको छ।
यो रणनीतिक साझेदारीले नेपालका शहरी क्षेत्रहरूमा विद्यमान फोहोर व्यवस्थापनका चुनौतीहरूलाई प्रविधिको माध्यमबाट समाधान गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
डिजिटल प्रणाली मार्फत फोहोर व्यवस्थापनमा नयाँ आयाम
यस सहकार्यले परम्परागत तथा अव्यवस्थित फोहोर संकलन प्रक्रियालाई विस्थापित गरी एकीकृत डिजिटल फोहोर व्यवस्थापन प्रणाली स्थापना गर्न जोड दिनेछ। डिजिटल प्रविधिको प्रयोगबाट फोहोर संकलन, निगरानी तथा पुनः प्रयोग प्रक्रियालाई थप प्रभावकारी र पारदर्शी बनाइने अपेक्षा गरिएको छ।
सम्झौताबारे प्रस्ट पार्दै लुम्बिनी टेक इनोभेसन सेन्टरका संस्थापक अध्यक्ष धन बहादुर राना ले भन्नुभयो:
“नेपालमा फोहोर व्यवस्थापन प्रणालीको डिजिटलाइजेसन (Digitisation) डिजिटल इकोसिस्टम निर्माणको क्षेत्रमा एउटा ऐतिहासिक कोशढुङ्गा (Milestone) हो। प्रविधिको प्रयोगले हाम्रा समुदायहरूलाई स्वच्छ र स्मार्ट बनाउन मद्दत गर्नेछ।”
तल्लो तहसम्म प्रविधिको पहुँच
यो नयाँ डिजिटल प्रणालीलाई अत्यन्तै सरल र व्यावहारिक बनाइएको छ, जसले गर्दा साना स्थानीय तहहरूले समेत यसलाई सहज रूपमा अपनाउन सक्नेछन्।
अपकोड नेपालका संस्थापक तथा प्राविधिक निर्देशक मङ्गल प्रधान ले भन्नुभयो:
“यो सम्झौताले फोहोर व्यवस्थापनको आधुनिकीकरणलाई सिधै तल्लो तह (Grassroot Level) सम्म पुर्याउनेछ। प्रविधिले स्थानीय फोहोर संकलक र प्रत्येक घरधुरीलाई जिम्मेवार बनाउन र सेवा सुधार गर्न मद्दत गर्नेछ।”
डिजिटल फोहोर व्यवस्थापन प्रणालीका मुख्य विशेषताहरू
यो सफ्टवेयर नगरपालिका, निजी फोहोर संकलक, रिसाइकल केन्द्र (Recycling Centers) तथा कर्पोरेट क्याम्पसहरूका लागि विशेष रूपमा तयार पारिएको हो। यो प्रणाली वेब एप्लिकेसन (Web App) र मोबाइल एप्लिकेसन (Mobile App) दुवै रूपमा उपलब्ध हुनेछ।
प्रणालीका प्रमुख विशेषताहरू यस प्रकार छन्:
✅ लागतमा कटौती
फोहोर उठाउने गाडीहरूको रुट तथा समय तालिका मिलाएर सञ्चालन खर्च घटाउन मद्दत गर्दछ।
♻️ रिसाइकलमा वृद्धि
पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने (Recyclable) फोहोरलाई ढुवानीदेखि रिसाइकल केन्द्रसम्म ट्र्याक गरी डम्पिङ साइटमा जाने फोहोरको मात्रा कम गर्छ।
📊 पूर्ण पारदर्शिता
सुपरभाइजर तथा अधिकारीहरूले दैनिक फोहोर संकलनको अवस्था, सेवा प्रभावकारिता तथा नागरिकका गुनासोहरू रियल-टाइम ड्यासबोर्डमार्फत हेर्न सक्नेछन्।
स्वच्छ र स्मार्ट नेपालको दिशामा अर्को कदम
लुम्बिनी टेक इनोभेसन सेन्टर र अपकोड नेपालबीचको यो सहकार्यले नेपालमा डिजिटल रूपान्तरणलाई तीव्रता दिनुका साथै फोहोर व्यवस्थापन क्षेत्रमा नवीन प्रविधिको प्रयोगमार्फत स्वच्छ, स्मार्ट र दिगो शहर निर्माणमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।