f/1.48 देखि f/4 सम्म चार वटा stop। तर एउटै लेन्समा मात्र, र त्यही नै यसको सबैभन्दा ठूलो सीमा हो।
अहिलेसम्म बनेको हरेक iPhone ले आफ्नो पूरै जीवनभर एउटै एपर्चरमा फोटो खिच्यो। iPhone 17 Pro को मुख्य क्यामेराले खिचेको पहिलो फोटो र अन्तिम फोटो, दुवै f/1.78 मै खिचिएको थियो। घाममा पनि त्यही, मण्डपभित्रको पहेँलो बत्तीमा पनि त्यही।
iPhone 18 Pro र 18 Pro Max मा त्यो बदलियो। Apple ले 48MP Fusion Main क्यामेरामा छ वटा laser-cut ब्लेड र एउटा rotor हालेको छ, जसले लेन्सको प्वाल साँच्चिकै खोल्छ र बन्द गर्छ। चार वटा setting छन्: f/1.48, f/1.8, f/2.8 र f/4.0। Default f/1.8 मा बस्छ।
फोनको क्यामेरामा यो नयाँ प्रविधि होइन। Samsung ले Galaxy S9 मा दुई वटा एपर्चर दिएको थियो, र Xiaomi ले पनि यो गरिसकेको छ। नयाँ के हो भने, वर्षौंदेखि सबै कुरा software बाट सुल्झाउन खोजिरहेको Apple ले यस पटक एउटा चल्ने यान्त्रिक भाग फोनभित्र हालेको छ।
एपर्चर बदलिनुले साँच्चै के गर्छ
एपर्चर, अर्थात् लेन्सको प्वाल कति खुल्छ भन्ने, ले दुई कुरा एकैचोटि निर्धारण गर्छ। कति उज्यालो सेन्सरसम्म पुग्छ, र फोटोमा कति दूरीसम्मको भाग sharp रहन्छ।
संख्या जति सानो, प्वाल त्यति ठूलो। f/1.48 मा उज्यालो धेरै पस्छ र पछाडिको भाग धमिलो हुन्छ। f/4 मा उज्यालो निकै कम पस्छ, तर अगाडिदेखि पछाडिसम्म धेरै भाग sharp रहन्छ। यही sharp रहने दूरीलाई डेप्थ अफ फिल्ड भनिन्छ।
पुराना iPhone मा यो छनोट थिएन। पछाडिको भाग धमिलो चाहियो भने Portrait mode को software blur मै भर पर्नुपर्थ्यो, र त्यो blur ले कहिलेकाहीं कपाल वा दुलहीको घुम्टोको किनारा काटिदिन्थ्यो। अब blur लेन्सबाटै आउँछ, र sharpness पनि लेन्सबाटै।
अँध्यारोमा: f/1.48 ले कति फरक पार्छ
f/1.78 बाट f/1.48 मा जाँदा सेन्सरमा पुग्ने उज्यालो करिब 45 प्रतिशत बढ्छ। Apple आफैंले अँध्यारो ठाउँमा करिब 50 प्रतिशत बढी उज्यालो पस्ने दाबी गरेको छ, र सँगै Main क्यामेरामा नयाँ सेन्सर पनि राखेको छ।
काममा यसको अर्थ के हो भन्ने सजिलो उदाहरण छ। गोधूलीमा हुने सिन्दूरदान, वा बत्ती मधुरो पारेको reception hall मा पहिलो नाच। त्यस्तो ठाउँमा फोनले ISO बढाएर वा shutter ढिलो गरेर काम चलाउँछ, र दुवैको मूल्य छ। ISO बढ्दा noise आउँछ, shutter ढिलो हुँदा हल्लिएको हात वा हल्लिएको मान्छे धमिलो आउँछ। एपर्चर आफैं खुलेर उज्यालो थपिदियो भने ती दुवैमा अलिकति छुट मिल्छ।
करिब आधा stop को फाइदा हो यो। पूरै खेल बदल्ने होइन, तर बिहेको भिडियोमा जहाँ प्रकाशको हरेक कण गनिन्छ, आधा stop पनि सानो कुरा होइन।
सामूहिक फोटो: यही चाहिँ Nepal को लागि सबैभन्दा काम लाग्ने कुरा हो
बिहेमा खिचिने त्यो फोटो सम्झनुहोस्, जहाँ दुलहा-दुलही बीचमा र दुवैतर्फ परिवारका पन्ध्र-बीस जना उभिएका हुन्छन्। कोही अगाडि, कोही दुई-तीन फिट पछाडि।
फिक्स्ड f/1.78 मा नजिकबाट खिच्दा अगाडिको अनुहार sharp आउँछ र पछाडिको पङ्क्तिको अनुहार अलिकति नरम। सानो स्क्रिनमा थाहा हुँदैन, तर एल्बममा प्रिन्ट गरेपछि पछाडि उभिएका काका-काकीले सोध्नुहुन्छ, “हाम्रो अनुहार किन यस्तो आयो?”
f/2.8 वा f/4 मा खिचेपछि त्यो दूरी धेरै हदसम्म समेटिन्छ। Apple ले पनि सामूहिक फोटोमा पछाडिको भाग अझ प्रस्ट आउने कुरालाई यो feature को मुख्य फाइदा भनेर अगाडि सारेको छ।
यहाँ इमानदार भएर एउटा कुरा भन्नैपर्छ। फोनको सेन्सर सानो हुन्छ, र सानो सेन्सरमा f/4 मा गएपछि डिफ्र्याक्सन नामक अर्को समस्या सुरु हुन्छ, जसले समग्र sharpness अलिकति घटाउँछ। त्यसैले “पछाडि अझ प्रस्ट आउँछ” भन्ने दाबी व्यवहारमा कति टिक्छ भन्ने कुरा स्वतन्त्र परीक्षण नआएसम्म पर्खनु नै बुद्धिमानी हुन्छ।
भिडियोमा: ND फिल्टरको झन्झट अलिकति घट्छ
भिडियो खिच्नेहरूको लागि एपर्चर बदलिनुको फाइदा फोटोमा भन्दा फरक ठाउँबाट आउँछ।
24fps मा natural motion blur राख्न shutter करिब 1/48s मै राख्नुपर्छ। तर दिउँसोको घाममा f/1.8 र 1/48s राख्दा फ्रेम पूरै सेतो हुन्छ। त्यसैले pro हरूले ND फिल्टर बोक्छन्, जसले उज्यालो घटाइदिन्छ।
अब एपर्चर f/4 सम्म बन्द गर्न मिल्छ। f/1.48 बाट f/4 सम्म जाँदा करिब तीन stop उज्यालो घट्छ, जसको अर्थ ND फिल्टर चाहिँदै नचाहिने होइन, तर कम बलियो ND ले काम चल्छ। pre-wedding shoot मा फोनलाई B-camera जसरी चलाउनेहरूका लागि यो व्यावहारिक सुविधा हो।
भिडियोमा अर्को कुरा पनि छ। Apple भन्छ, कम प्रकाशमा फोनले एपर्चर र frame rate दुवै आफैं मिलाएर उज्यालो र सफा फुटेज निकाल्ने कोसिस गर्छ। Cinematic effect अब खिचिसकेपछि पनि 60fps सम्मको क्लिपमा लगाउन मिल्छ, र Time-lapse 4K Dolby Vision HDR मा रेकर्ड हुन्छ।
Camera app मा आएको Pro controls, जुन एपर्चर जत्तिकै काम लाग्ने छ
धेरैको ध्यान एपर्चरमा गएको छ, तर Camera app मा थपिएको manual control नेपाली परिस्थितिमा त्यत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ। अब built-in app भित्रै shutter speed, वाइट ब्यालेन्स र एपर्चर हातले मिलाउन मिल्छ, र exposure जाँच्न histogram पनि आउँछ।
पार्टी प्यालेसको LED बत्तीले auto WB लाई जुन हविगत बनाउँछ, त्यो थाहा भएकै कुरा हो। हरियो र magenta दुवैतिर ढल्केको रङ, र छालाको टोन बिग्रेको। WB हातले लक गर्न पाउनु भनेको त्यो समस्याको सिधा समाधान हो। तेस्रो-पक्षीय app मा यो सुविधा पहिलेदेखि थियो, तर built-in app मै आएपछि धेरैले प्रयोग गर्नेछन्। Apple ले developer हरूलाई एपर्चरको पूरा नियन्त्रण दिने API पनि खोलेको छ।
एउटा ठूलो सीमा, जुन धेरैले ध्यान दिएका छैनन्
Variable aperture 24mm Main क्यामेरामा मात्र छ।
13mm Ultra Wide जहिले पनि f/2.2 मै बस्छ। 100mm Telephoto f/2.8 मै। अगाडिको 18MP Center Stage क्यामेरा f/1.9 मै। अर्थात् तपाईंले 0.5x, 4x वा 8x मा खिचेको हरेक फ्रेम पुरानै तरिकाले, फिक्स्ड एपर्चरमै खिचिन्छ।
बिहे shoot गर्नेको लागि यो सानो कुरा होइन। मण्डपको पछाडिबाट दुलहीको अनुहार टिप्न telephoto नै चाहिन्छ, र त्यहाँ यो नयाँ feature ले केही गर्दैन। एपर्चर 1x र 2x मा मात्र चल्छ।
अनि यान्त्रिक भाग भएकाले टिकाउपनको प्रश्न पनि आउँछ। कपाल भन्दा पातलो ब्लेड र rotor फोनभित्र चल्दै गर्दा, धुलो र चिसोमा वर्षौं चलेपछि के हुन्छ भन्ने अहिले कसैलाई थाहा छैन। चैत-वैशाखको धुलो र वर्षातको चिस्यानमा फोन चलाउने हाम्रो जस्तो ठाउँमा यो प्रश्न झन् ठूलो हुन्छ। Apple ले ब्लेड बलियो बनाइएको भनेको छ, तर दाबी र दुई वर्षपछिको वास्तविकता फरक कुरा हुन्।
Nepal मा कहिले, र कतिमा
आधिकारिक मूल्य अहिलेसम्म Nepal को लागि घोषणा भएको छैन। विश्वव्यापी रूपमा iPhone 18 Pro $1,199 र 18 Pro Max $1,299 बाट सुरु हुन्छ, र 18 सेप्टेम्बरदेखि 65 भन्दा बढी देशमा बिक्री सुरु हुँदैछ। Nepal त्यो पहिलो सूचीमा छैन।
अनुमान गर्ने आधार अघिल्लो पुस्ता हो। यो लेख लेख्दा iPhone 17 Pro को 256GB आधिकारिक च्यानलमा करिब Rs. 2,20,000 देखि Rs. 2,37,000 सम्म बिक्री भइरहेको छ, बिक्रेता अनुसार फरक पर्छ। भन्सार, VAT र वितरक मार्जिन जोडिएपछि Nepal को मूल्य अमेरिकी मूल्य भन्दा निकै माथि पुग्छ, र 18 Pro series पनि त्यही बाटो हिँड्नेछ।
Apple को Nepal मा आधिकारिक वितरक Generation Next Communications हो, र Oliz Store, EvoStore जस्ता authorized reseller बाट warranty सहितको unit पाइन्छ। ग्रे च्यानलको फोन सस्तो पर्छ, तर Nepal मा warranty दाबी गर्न मिल्दैन। यो पटक त्यो जोखिम अझ बढी छ, किनभने एपर्चर संयन्त्र बिग्रियो भने त्यो camera module कै मर्मत हो, screen फेरेजस्तो सजिलो काम होइन।
अन्तिम कुरा
यो iPhone को क्यामेरामा वर्षौंपछि आएको सबैभन्दा ठूलो हार्डवेयर परिवर्तन हो, र दिशा सही छ। Software ले नक्कल गरेको blur भन्दा लेन्सले दिएको blur सधैं राम्रो हुन्छ, र सामूहिक फोटोमा पछाडिको पङ्क्ति समेट्ने क्षमता नेपाली बिहे खिच्ने जो कोहीको लागि साँच्चिकै काम लाग्ने कुरा हो।
तर यो एउटा लेन्समा सीमित छ, फाइदा आधा stop वरिपरि छ, र Nepal मा यसको मूल्य दुई लाख माथि नै पर्नेछ।
त्यसैले मेरो सल्लाह यस्तो छ। तपाईं फोनलाई मुख्य क्यामेरा मान्नुहुन्छ र रिल्स, pre-wedding B-roll, सामाजिक सञ्जालको content नै तपाईंको काम हो भने यो upgrade अर्थपूर्ण छ। तर तपाईंसँग पहिले नै mirrorless body छ र फोन दोस्रो क्यामेरा हो भने, त्यही पैसाले एउटा राम्रो fast prime लेन्स वा एउटा भरपर्दो लाइट किन्न सकिन्छ, र त्यसले तपाईंको फोटोमा यो भन्दा धेरै गुणा फरक पार्नेछ।
र यदि तपाईं किन्ने नै मनस्थितिमा हुनुहुन्छ भने, पहिलो ब्याचको हतार नगर्नुहोस्। चल्ने भाग भएको नयाँ प्रविधि हो। केही महिना स्वतन्त्र परीक्षण र वास्तविक प्रयोगकर्ताको अनुभव आउन दिनुहोस्, अनि निर्णय गर्नुहोस्।