पहिलो Galaxy Fold बजारमा पुग्नु अगावै भाँचिएको थियो। सात वर्षपछि Samsung ले 500,000 पटक पट्याउन सक्ने डिस्प्ले बनायो। तर crease, धूलो र मर्मत खर्च अझै उही ठाउँमा अड्किएका छन्।
अप्रिल 2019 मा Samsung ले पत्रकारहरूलाई पठाएको Galaxy Fold का करिब 50 वटा युनिटमध्ये केही दुई दिनभित्रै मरे। कसैको स्क्रिनमा फोका उठ्यो, कसैको आधा भाग निभ्यो। एउटा युनिटमा त हिन्जको छेउबाट सानो च्यातिने ठाउँ बन्यो र त्यसपछि डिस्प्लेले काम गर्नै छाड्यो। Samsung ले 26 अप्रिलको बिक्री मिति रद्द गर्यो, सबै review unit फिर्ता बोलायो, र त्यो फोन अन्ततः सेप्टेम्बरमा मात्र बजारमा आयो।
आज त्यही श्रृंखलाको आठौं पुस्ता 201 ग्रामको छ — Galaxy S25 Ultra भन्दा पनि हलुका। बीचको यो यात्रा नै फोल्डेबल प्रविधिको वास्तविक कथा हो, र त्यसमा जति सुधार छ, त्यति नै अझै नसुल्झिएका कुरा पनि छन्।
जहाँबाट सुरु भयो: 276 ग्रामको प्रयोग
मूल Galaxy Fold ले 7.3 इन्चको भित्री डिस्प्ले र 4.6 इन्चको सानो कभर स्क्रिन बोकेको थियो। त्यो कभर स्क्रिन यति साँघुरो थियो कि message टाइप गर्न पनि फोन उघार्नुपर्थ्यो। तौल 276 ग्राम, बन्द अवस्थामा 15.5mm बाक्लो, अनि बीचमा देखिने खाली ठाउँ। कुनै IP rating थिएन। न पानी, न धूलो।
सबैभन्दा नाजुक कुरा भने डिस्प्लेमाथिको सुरक्षात्मक तह थियो। धेरै समीक्षकले त्यसलाई सामान्य स्क्रिन प्रोटेक्टर ठानेर उप्काए र स्क्रिन नै बिग्रियो। US मा त्यसको मूल्य थियो $1,980। इमानदारीपूर्वक भन्दा, त्यो उत्पादनभन्दा बढी सार्वजनिक प्रयोगशाला थियो।
हिन्ज र सिसाको लामो लडाइँ
2020 को Galaxy Z Fold2 ले कभर स्क्रिन 6.2 इन्चमा बढायो र प्लास्टिकको सट्टा Ultra Thin Glass (UTG) भित्र हाल्यो। नाम अनुसार यो साँच्चिकै सिसा हो, तर कागज जत्तिकै पातलो बनाइएको। Hideaway Hinge ले फोनलाई बीचको कोणमा अड्याउने बनायो।
असली मोड 2021 मा आयो। Galaxy Z Fold3 IPX8 rating पाउने पहिलो फोल्डेबल बन्यो, अर्थात् पानीमा डुबे पनि बाँच्ने। Samsung ले हिन्जभित्र सानो झाडुजस्तो fibre राख्यो जसले धूलो छेक्थ्यो, र frame मा Armor Aluminum प्रयोग गर्यो। S Pen support पनि यहीँबाट सुरु भयो। कम्पनीले पहिलोपटक हिन्जलाई 200,000 पटक पट्याउने परीक्षण पास गरेको दाबी गर्यो।
Fold4 सानो सुधार मात्र थियो। तर 2023 को Galaxy Z Fold5 ले धेरैले गुनासो गर्दै आएको एउटा कुरा हटायो: बन्द गर्दा बीचमा देखिने खाली ठाउँ। नयाँ Flex Hinge ले दुवै भागलाई पूरै जोडेर बन्द गर्न सक्ने बनायो, र बाक्लोपन 15.8mm बाट 13.4mm मा झर्यो।
तर त्यहाँसम्म पनि धूलोको कुनै rating थिएन। GSMArena सँगको कुराकानीमा Samsung का TM Roh ले यो कठिन समस्या भएको र काम जारी रहेको स्वीकारेका थिए।
पातलो हुने दौड
2024 को Galaxy Z Fold6 ले पहिलोपटक IP48 rating ल्यायो। फोल्डेबलमा धूलो-प्रतिरोधको कुनै आधिकारिक अंक देखिएको यो पहिलो पटक थियो। तौल 239 ग्राममा झर्यो, बन्द अवस्थामा 12.1mm।
अनि 2025 को Galaxy Z Fold7 ले सबै अनुमान बिथोल्यो। बन्द अवस्थामा 8.9mm, अघिल्लो पुस्ताभन्दा 26 प्रतिशत पातलो। तौल 215 ग्राम, जुन उही वर्षको Galaxy S25 Ultra (218 ग्राम) भन्दा पनि कम थियो। भित्री स्क्रिन 7.6 बाट 8.0 इन्चमा बढ्यो, कभर स्क्रिन 6.5 इन्च भयो, र क्यामेरामा 200MP सेन्सर आयो। डिस्प्ले मुनि titanium को plate राखियो।
यसको मूल्य S Pen ले चुकायो। Fold7 मा stylus support पूरै हटाइयो, किनभने पातलो बनाउन डिजिटाइजर तह हटाउनुपर्ने भयो। नेपालमा Fold7 Rs. 2,44,999 मा आएको थियो।
2026: एउटा होइन, दुई फरक Fold
यो वर्ष Samsung ले लाइनअप नै फुटायो। 22 जुलाई 2026 मा लन्डनको Unpacked मा Galaxy Z Fold8, Galaxy Z Fold8 Ultra र Galaxy Z Flip8 सँगै आए।
Fold8 Ultra ले पुरानै अग्लो-साँघुरो आकार राखेको छ: 8 इन्चको भित्री डिस्प्ले, 6.5 इन्चको कभर स्क्रिन, उघारेको बेला 4.1mm, तौल 215 ग्राम। पछाडि 200MP मुख्य क्यामेरा, 50MP ultrawide र 3x optical zoom भएको 10MP telephoto छ। ब्याट्री 5,000mAh, र 45W मा 30 मिनेटमा 67 प्रतिशत चार्ज हुने Samsung को दाबी छ।
तर चर्चा भने साधारण Fold8 ले खोसेको छ, किनभने त्यसको आकार नै फरक छ। यसको भित्री स्क्रिन 7.6 इन्चको छ तर 4:3 अनुपातमा, किताब वा ट्याब्लेटजस्तो। बन्द गर्दा 5.5 इन्चको कभर स्क्रिन 10:16 अनुपातमा हुन्छ, अर्थात् छोटो र चौडा। Fold7 सँग तुलना गर्दा यो बन्द अवस्थामा 34.5mm छोटो र 9.1mm चौडा छ। 201 ग्राममा यो अहिलेसम्मकै हलुका Galaxy Z Fold हो।
दुवैमा Snapdragon 8 Elite Gen 5 for Galaxy, Android 17 सहित One UI 9, Wi-Fi 7 र सात पुस्ताको OS अपडेटको वाचा छ। नयाँ Flex Titanium संरचनाले, titanium-alloy film र बलियो titanium plate मिलाएर, डिस्प्लेलाई थेग्ने र crease कम देखिने बनाउने Samsung को भनाइ छ।
क्यामेरामा भने साधारण Fold8 ले सम्झौता गरेको छ। 200MP सेन्सर छैन, telephoto पनि छैन, दुईवटा 50MP क्यामेरा मात्र छन्। बदलामा 4,800mAh ब्याट्री पाइन्छ, जुन Samsung को फोल्डेबलमा पहिलो silicon-carbon ब्याट्री हो।
टिकाउपन: संख्या के भन्छ, प्रयोगले के देखाउँछ
Fold7 सँगै Samsung ले ठूलो दाबी गर्यो। भित्री प्यानल 500,000 पटक पट्याउँदा पनि चलिरह्यो। यो परीक्षण Bureau Veritas ले 25 डिग्री सेल्सियसमा 13 दिन लगाएर गरेको हो। दिनमा 100 पटक उघार्ने हिसाबले यो एक दशकभन्दा बढी हुन आउँछ।
यहाँनेर एउटा कुरा भन्नैपर्छ। त्यही आँकडासँगै Samsung ले अर्को कुरा पनि उल्लेख गरेको छ: 60 डिग्री तापक्रममा त्यही प्यानल 300,000 पटकमा सीमित हुन्छ, र माइनस 20 डिग्रीमा 60,000 मा झर्छ। संख्या प्रयोगशालाको हो, तपाईंको खल्तीको होइन।
वास्तविक परीक्षणले बीचको तस्बिर देखाउँछ। दक्षिण कोरियाली YouTube च्यानल Tech It ले Fold7 लाई लगातार पट्याएर livestream गर्दा 6,000 चक्रमै फोन एकपटक restart भयो, 46,000 मा हिन्जले किरिरि आवाज निकाल्न थाल्यो, र 75,000 नजिक हिन्जबाट कालो तरल पदार्थ चुहियो। त्यो हिन्जको लुब्रिकेन्ट हो। प्यानल आफैँ भने बाँचिरह्यो। मेरो विचारमा यसले महत्त्वपूर्ण कुरा देखाउँछ: स्क्रिनभन्दा पहिले यान्त्रिक भागहरू थाक्छन्।
Galaxy Z TriFold, अर्थात् दुईवटा हिन्ज भएको Samsung को तेब्बर पट्टिने फोन जुन गत डिसेम्बरमा कोरियामा बिक्रीमा आयो, त्यसमा 200,000 को rating विरुद्ध करिब 145,000 चक्रमै दुवै हिन्जले आफ्नो कसाव गुमाएको परीक्षकहरूले देखाए। जति बढी जोर्नी, त्यति बढी बिग्रिने ठाउँ।
के अझै समाधान भएको छैन
धूलो। IP48 को “4” ले 1mm भन्दा ठूला ठोस वस्तुबाट मात्र सुरक्षा दिन्छ। धूलो र बालुवा त्योभन्दा धेरै साना हुन्छन्। सात पुस्तापछि पनि कुनै Galaxy Z Fold ले IP68 पाएको छैन, र काठमाडौंको सडक धूलो वा चैत-वैशाखको हावाहुरीमा यो सैद्धान्तिक कुरा होइन।
Crease। Flex Titanium ले कम गर्छ भन्ने दाबी छ, हटाउँछ भन्ने होइन। बीचको धर्सो अझै औंलाले छाम्दा थाहा हुन्छ, र निश्चित कोणको उज्यालोमा देखिन्छ।
भित्री स्क्रिन आफैँ। UTG कागज-पातलो सिसा हो, र यसमाथिको कारखानाबाटै लगाइएको प्रोटेक्टर हटाउनु हुँदैन। 2019 कै पाठ हो त्यो। नङले चर्को थिच्दा पनि डोब बस्न सक्छ।
मर्मत खर्च। Samsung ले यसै वर्ष अगस्टमा सार्वजनिक गरेको आधिकारिक वारेन्टी-बाहिरको मूल्यसूची अनुसार Fold8 को भित्री स्क्रिन फेर्न $579 र Fold8 Ultra को $639 लाग्छ। नेपाली रुपैयाँमा हिसाब गर्दा त्यो नयाँ midrange फोन किन्नेभन्दा बढी हुन्छ। खस्दा वा थिचिँदा भएको क्षति सामान्य वारेन्टीले समेट्दैन।
क्यामेरा। आठ पुस्तापछि पनि फोल्डेबलको क्यामेरा त्यही मूल्यको सामान्य flagship भन्दा पछाडि छ। साधारण Fold8 ले त telephoto नै गुमायो।
नेपालमा के अर्थ राख्छ
Galaxy Z Fold8 नेपालमा 26 अगस्ट 2026 देखि Rs. 2,74,999 (12/256GB) मा बिक्रीमा छ। Fold8 Ultra को आधिकारिक मूल्य NPR 299,999 (12/256GB) र माथिल्लो variant NPR 339,999 छ।
यहाँ ध्यान दिनुपर्ने कुरा छ। Fold7 गत वर्ष नेपालमा Rs. 2,44,999 मा आएको थियो, अर्थात् Fold8 Rs. 30,000 महँगो छ, जबकि global मूल्य त्यति बढेको छैन। भन्सार र करको भार यहीँ देखिन्छ। EMI विकल्प भने उपलब्ध छ।
अर्को कुरा पनि छ। यी सबै 5G फोन हुन्, तर नेपालमा 2026 सम्म कुनै पनि टेलिकमले व्यावसायिक 5G सेवा सुरु गरेको छैन। Nepal Telecom ले परीक्षण गरेको छ, Ncell ले frequency मागिरहेको छ, र spectrum को लिलाम प्रक्रिया अझै बाँकी छ। तपाईंले 5G modem को पैसा तिर्नुहुन्छ, चलाउनुचाहिँ 4G मै हुन्छ।
मर्मतको हिसाबले, Samsung का नेपालमा दुई आधिकारिक वितरक छन्, IMS (2001 देखि) र Him Electronics (2016 देखि), र दुवैका आफ्नै service center छन्। यसमा एउटा व्यावहारिक चेतावनी छ: विदेशबाट ल्याइएको Samsung फोनले नेपालमा वारेन्टी सेवा पाउँदैन। Rs. 2.7 लाखको फोल्डेबल किन्दै हुनुहुन्छ भने grey market को केही हजार बचत भित्री स्क्रिन फेर्नुपर्दा एकैचोटि हराउँछ।
अनि निर्णय?
फोल्डेबल अब प्रयोग होइन, उत्पादन बनिसक्यो। 276 ग्रामको भाँचिने prototype बाट 201 ग्रामको दैनिक फोनसम्मको बाटो सात वर्षमा तय भयो, र त्यो सानो उपलब्धि होइन।
तर मलाई लाग्छ, अझै दुई कुरा नमिलेसम्म यो आम फोन बन्दैन। पहिलो, IP68 स्तरको धूलो प्रतिरोध, किनभने नेपालजस्तो ठाउँमा दैनिक शत्रु पानी होइन, धूलो हो। दोस्रो, मर्मत खर्च — जुन अहिले फोनको मूल्यको एक चौथाइ हाराहारी पर्न सक्छ।
अहिलेको अवस्थामा, ठूलो स्क्रिनमा काम गर्ने स्पष्ट कारण छ भने Fold8 वा Fold8 Ultra दिनदिनै काम लाग्ने फोन हो। तर फोल्डेबल रमाइलो देखिन्छ भन्ने कारणले मात्र Rs. 2.7 लाख हाल्न लाग्नुभएको हो भने, त्यही पैसामा नेपालमा राम्रो flagship र छुट्टै ट्याब्लेट दुवै आउँछ, र दुवैलाई धूलोले छुँदैन।